Ομεπραζόλη (Losec): πότε χρησιμοποιείται και τι να προσέξετε
Η ομεπραζόλη είναι αναστολέας της αντλίας πρωτονίων: μειώνει την παραγωγή οξέος στο στομάχι και χρησιμοποιείται κυρίως στην παλινδρόμηση και στο πεπτικό έλκος. Γνωστό σκεύασμα με αυτή την ουσία είναι το Losec. Όλοι οι κωδικοί ομεπραζόλης που περιλαμβάνονται στους καταλόγους του ΕΟΦ για το 2026 βρίσκονται στη λίστα των συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Παρακάτω θα βρείτε τι αναφέρει η εναρμονισμένη ΠΧΠ του Losec για τις ενδείξεις, τη λήψη, τις αλληλεπιδράσεις και τις παρενέργειες.
Πώς δρα η ομεπραζόλη
Σύμφωνα με την ΠΧΠ του Losec (παράγραφος 5.1), η ομεπραζόλη είναι ρακεμικό μίγμα δύο εναντιομερών και εκλεκτικός αναστολέας της αντλίας πρωτονίων του τοιχωματικού κυττάρου του στομάχου. Συγκεντρώνεται στο όξινο περιβάλλον αυτών των κυττάρων, μετατρέπεται εκεί στη δραστική της μορφή και αναστέλλει το ένζυμο H+ K+-ATPάση, δηλαδή την αντλία που παράγει το γαστρικό οξύ. Έτσι μειώνεται τόσο η βασική έκκριση οξέος όσο και η έκκριση μετά από διέγερση.
Η ίδια παράγραφος αναφέρει ότι με λήψη από το στόμα μία φορά την ημέρα το μέγιστο της δράσης επιτυγχάνεται μέσα σε 4 ημέρες θεραπείας. Η ομεπραζόλη δεν είναι λοιπόν φάρμακο για στιγμιαία ανακούφιση. Η εσομεπραζόλη είναι το S-ισομερές της ομεπραζόλης (ΠΧΠ του Nexium Control, παράγραφος 5.1)· γι' αυτή υπάρχει χωριστή σελίδα για το Nexium και την εσομεπραζόλη.
Για ποιες παθήσεις προορίζεται
Η εναρμονισμένη ΠΧΠ του Losec (παράγραφος 4.1) αναφέρει για τα καψάκια στους ενήλικες τις παρακάτω ενδείξεις, τις οποίες αποδίδουμε συνοπτικά:
- θεραπεία του δωδεκαδακτυλικού και του γαστρικού έλκους και πρόληψη της υποτροπής τους
- εκρίζωση του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού σε πεπτικό έλκος, σε συνδυασμό με κατάλληλα αντιβιοτικά
- θεραπεία ελκών που σχετίζονται με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) και πρόληψή τους σε ασθενείς υψηλού κινδύνου
- θεραπεία της οισοφαγίτιδας από παλινδρόμηση και μακροχρόνια αγωγή μετά την επούλωσή της
- θεραπεία της συμπτωματικής γαστροοισοφαγικής παλινδρομικής νόσου
- θεραπεία του συνδρόμου Zollinger-Ellison
Παιδιά και ειδικές ομάδες
Στα παιδιά άνω του 1 έτους και με βάρος τουλάχιστον 10 kg η ίδια παράγραφος αναφέρει την οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση και τη συμπτωματική θεραπεία του καύσου και της αναγωγής οξέος στη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Στα παιδιά και τους εφήβους άνω των 4 ετών αναφέρει τη θεραπεία του δωδεκαδακτυλικού έλκους από ελικοβακτηρίδιο, σε συνδυασμό με αντιβιοτικά.
Σύμφωνα με την παράγραφο 4.2, δεν χρειάζεται προσαρμογή της δόσης σε διαταραγμένη νεφρική λειτουργία ούτε σε άτομα άνω των 65 ετών, ενώ σε διαταραγμένη ηπατική λειτουργία μπορεί να αρκεί μικρότερη ημερήσια δόση. Τη δόση και τη διάρκεια για κάθε ένδειξη τις ορίζει ο γιατρός σύμφωνα με την ΠΧΠ του σκευάσματος που λαμβάνετε. Τα συμπτώματα και τα μέτρα για την παλινδρόμηση τα εξηγεί ο οδηγός για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Από ποιο έγγραφο προέρχονται οι πληροφορίες
Για την ομεπραζόλη δεν υπάρχει σκεύασμα με κεντρική άδεια του EMA, και η ελληνική ΠΧΠ των σκευασμάτων της δεν είναι διαθέσιμη σε μορφή που μπορούμε να ανακτήσουμε αυτόματα. Γι' αυτό η σελίδα βασίζεται στην ΠΧΠ και στο Φύλλο Οδηγιών Χρήσης (ΦΟ) του Losec, όπως εναρμονίστηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση με διαδικασία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) κατά το άρθρο 30 της οδηγίας 2001/83/ΕΚ. Η γνώμη της επιτροπής CHMP εκδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2010 και η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 10 Ιουνίου 2010.
Το ίδιο το παράρτημα σημειώνει ότι το κείμενο είναι η έκδοση που ίσχυε κατά την απόφαση της Επιτροπής και ότι μπορεί να μην αντιπροσωπεύει απαραίτητα το ισχύον κείμενο. Το κείμενο που μετράει για εσάς είναι η ισχύουσα ΠΧΠ του σκευάσματος που σας δίνει ο φαρμακοποιός και το ΦΟ μέσα στη συσκευασία.
Συσκευασίες και ιατρική συνταγή στους καταλόγους του ΕΟΦ
Η ανάγκη για ιατρική συνταγή είναι χαρακτηριστικό κάθε συσκευασίας, δηλαδή κάθε εννιαψήφιου κωδικού ΕΟΦ. Στους καταλόγους του ΕΟΦ για το 2026 βρήκαμε 80 κωδικούς με ομεπραζόλη ως μοναδική δραστική ουσία στη λίστα ΣΥΦΑ (συνταγογραφούμενα φάρμακα) και άλλους 13 στο φύλλο «ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ» της ίδιας λίστας, που περιλαμβάνει σκευάσματα προτεινόμενα για διαγραφή από το Δελτίο Τιμών. Στις λίστες ΜΗΣΥΦΑ (μη συνταγογραφούμενα) δεν βρήκαμε κανέναν κωδικό ομεπραζόλης. Τα Losec 20 mg των 14 και των 28 καψακίων (κωδικοί 197590201 και 197590203) είναι στη λίστα ΣΥΦΑ.
Ο κατάλογος τιμών δεν είναι πάντως κατάλογος όλων των αδειών κυκλοφορίας. Πηγή: ΕΟΦ.
| Μορφή και περιεκτικότητα | Κωδικοί στη λίστα ΣΥΦΑ | Μόνο στο φύλλο ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ |
|---|---|---|
| γαστροανθεκτικά καψάκια 20 mg | 48 | 10 |
| γαστροανθεκτικά καψάκια 40 mg | 20 | 2 |
| γαστροανθεκτικά δισκία 20 mg | 1 | 0 |
| κόνις για πόσιμο εναιώρημα 2 mg/ml | 1 | 0 |
| κόνις για ενέσιμο διάλυμα ή διάλυμα προς έγχυση 40 mg | 10 | 1 |
Πώς λαμβάνεται σύμφωνα με την ΠΧΠ
Η ΠΧΠ του Losec (παράγραφος 4.2) συστήνει τα καψάκια να λαμβάνονται το πρωί, κατά προτίμηση χωρίς φαγητό, και να καταπίνονται ολόκληρα με μισό ποτήρι νερό, χωρίς να μασώνται ή να θρυμματίζονται. Το ΦΟ αναφέρει ότι τα καψάκια μπορούν να λαμβάνονται μαζί με τροφή ή με άδειο στομάχι, και η παράγραφος 5.2 της ΠΧΠ σημειώνει ότι η ταυτόχρονη λήψη τροφής δεν επηρεάζει τη βιοδιαθεσιμότητα. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας και του ΦΟ της συσκευασίας σας.
Για άτομα με δυσκολία στην κατάποση η ίδια παράγραφος περιγράφει τρόπο λήψης του περιεχομένου του καψακίου. Αν δυσκολεύεστε να καταπιείτε, ρωτήστε τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό πριν ανοίξετε το καψάκιο, γιατί ο τρόπος διαφέρει ανάλογα με τη μορφή του σκευάσματος.
Αντενδείξεις και προειδοποιήσεις
Σύμφωνα με την παράγραφο 4.3, η ομεπραζόλη δεν χορηγείται σε υπερευαισθησία στην ουσία, στα υποκατεστημένα βενζιμιδαζόλια ή σε κάποιο έκδοχο, ούτε ταυτόχρονα με νελφιναβίρη. Η παράγραφος 4.4 αναφέρει ότι, όταν υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα ή υποψία έλκους, πρέπει να αποκλείεται η κακοήθεια, επειδή η θεραπεία μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα και να καθυστερήσει τη διάγνωση. Αναφέρει επίσης πιθανή μείωση της απορρόφησης της βιταμίνης B12 σε μακροχρόνια θεραπεία, ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο γαστρεντερικών λοιμώξεων, όπως από Salmonella και Campylobacter, και τακτική επίβλεψη στις θεραπείες που διαρκούν πάνω από 1 χρόνο. Τα καψάκια Losec περιέχουν λακτόζη.
Το ΦΟ ζητά να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας, αν πριν από τη θεραπεία ή κατά τη διάρκειά της:
- χάνετε πολύ βάρος χωρίς λόγο και έχετε προβλήματα κατάποσης
- έχετε πόνο στο στομάχι ή δυσπεψία
- κάνετε εμετό τροφή ή αίμα
- αποβάλλετε μαύρα κόπρανα
- έχετε σοβαρή ή επίμονη διάρροια
- έχετε σοβαρά ηπατικά προβλήματα
Νεότερες προειδοποιήσεις για την κατηγορία
Η ισχύουσα ΠΧΠ του Nexium Control, ενός σκευάσματος εσομεπραζόλης με κεντρική άδεια του EMA, περιέχει προειδοποιήσεις που δεν υπάρχουν στο εναρμονισμένο κείμενο του Losec του 2010. Στην παράγραφο 4.4 αναφέρει ότι οι αναστολείς της αντλίας πρωτονίων σχετίζονται με σπάνια περιστατικά υποξέως δερματικού ερυθηματώδους λύκου, με δερματικές βλάβες ιδίως σε σημεία που εκτίθενται στον ήλιο, συνοδευόμενες από πόνο στις αρθρώσεις, και ότι το αυξημένο επίπεδο χρωμογρανίνης Α μπορεί να επηρεάσει ορισμένες εργαστηριακές εξετάσεις.
Αν εμφανίσετε τέτοιες δερματικές βλάβες ή αν πρόκειται να κάνετε εξετάσεις, ενδοσκόπηση ή αναπνευστική δοκιμασία ουρίας, ενημερώστε τον γιατρό ότι λαμβάνετε ομεπραζόλη. Μη διακόπτετε μόνοι σας μια θεραπεία που σας έχει συστήσει γιατρός.
Αλληλεπιδράσεις που αναφέρει η ΠΧΠ
Επειδή η ομεπραζόλη μειώνει την οξύτητα του στομάχου, μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει την απορρόφηση ουσιών που εξαρτάται από το γαστρικό pH (ΠΧΠ, παράγραφος 4.5). Η απορρόφηση της ποσακοναζόλης, της ερλοτινίμπης, της κετοκοναζόλης και της ιτρακοναζόλης μειώνεται σημαντικά· για την ποσακοναζόλη και την ερλοτινίμπη η ταυτόχρονη χρήση πρέπει να αποφεύγεται. Η συγχορήγηση με νελφιναβίρη αντενδείκνυται και με αταζαναβίρη δεν συνιστάται.
Η ομεπραζόλη αναστέλλει το ένζυμο CYP2C19. Η ΠΧΠ αναφέρει γι' αυτό πιθανή αύξηση της έκθεσης σε ουσίες όπως η R-βαρφαρίνη και άλλοι ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ, η σιλοσταζόλη, η διαζεπάμη και η φαινυτοΐνη, για την οποία συνιστά παρακολούθηση των επιπέδων τις πρώτες δύο εβδομάδες. Με την κλοπιδογρέλη η παράγραφος 4.4 σημειώνει ότι η κλινική σημασία της αλληλεπίδρασης είναι αμφίβολη, αλλά προληπτικά η ταυτόχρονη χρήση πρέπει να αποθαρρύνεται.
Αναφέρονται επίσης η διγοξίνη και η τακρόλιμους, καθώς και ουσίες που αλλάζουν τα επίπεδα της ομεπραζόλης, όπως η κλαριθρομυκίνη, η βορικοναζόλη, η ριφαμπικίνη και το St John's wort. Δώστε στον γιατρό την πλήρη λίστα των φαρμάκων σας.
Παρενέργειες
Η παράγραφος 4.8 της ΠΧΠ του Losec αναφέρει ως συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, σε 1-10% των ασθενών, την κεφαλαλγία, το κοιλιακό άλγος, τη δυσκοιλιότητα, τη διάρροια, τον μετεωρισμό και τη ναυτία ή τον εμετό. Στις σπάνιες περιλαμβάνει την υπονατριαιμία και αντιδράσεις υπερευαισθησίας, όπως πυρετό, αγγειοοίδημα και αναφυλακτική αντίδραση, και στις πολύ σπάνιες την υπομαγνησιαιμία και σοβαρές δερματικές αντιδράσεις, όπως το σύνδρομο Stevens-Johnson.
Ζάλη και οπτικές διαταραχές μπορεί να συμβούν· σε αυτή την περίπτωση η παράγραφος 4.7 συστήνει να μην οδηγείτε και να μη χειρίζεστε μηχανές. Το ΦΟ ζητά να διακόψετε τη λήψη και να επικοινωνήσετε με γιατρό χωρίς καθυστέρηση σε ξαφνικό συριγμό, πρήξιμο των χειλιών, της γλώσσας ή του λαιμού ή κοκκίνισμα του δέρματος με φλύκταινες· σε δυσκολία στην αναπνοή καλέστε το 112 ή το ΕΚΑΒ στο 166.
Κύηση, θηλασμός και μακροχρόνια χρήση
Η παράγραφος 4.6 αναφέρει ότι τρεις επιδημιολογικές μελέτες δεν υποδεικνύουν ανεπιθύμητες ενέργειες της ομεπραζόλης στην κύηση ή στην υγεία του εμβρύου και ότι η ουσία μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα, αλλά δεν φαίνεται να επηρεάζει το παιδί σε θεραπευτικές δόσεις. Αν είστε έγκυος ή θηλάζετε, αναφέρετέ το στο ερωτηματολόγιο.
Η μακροχρόνια αγωγή υπάρχει στις ενδείξεις, για παράδειγμα μετά την επούλωση οισοφαγίτιδας, αλλά η ΠΧΠ ζητά τακτική επίβλεψη όταν η θεραπεία ξεπερνά τον 1 χρόνο. Η παράγραφος 5.1 αναφέρει ότι σε μακροπρόθεσμη θεραπεία έχουν περιγραφεί γαστρικές αδενικές κύστεις, που είναι καλοήθεις και φαίνεται να είναι αναστρέψιμες. Αν λαμβάνετε ομεπραζόλη εδώ και πολύ καιρό χωρίς να έχει επανεκτιμηθεί ο λόγος, αξίζει να το συζητήσετε με τον γιατρό σας.
Πώς αξιολογεί ο γιατρός ένα αίτημα για ομεπραζόλη
Συμπληρώνετε ιατρικό ερωτηματολόγιο. Ο γιατρός αξιολογεί γραπτώς το ιατρικό ερωτηματολόγιό σας, χωρίς βιντεοκλήση και χωρίς τηλεφωνική συνομιλία. Αν ο γιατρός έχει ερωτήσεις, τις θέτει γραπτώς στη συνομιλία του λογαριασμού σας και λαμβάνετε ειδοποίηση με email. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει έγγραφα ή αποτελέσματα εξετάσεων, να συστήσει εξέταση από κοντά ή να αρνηθεί.
Με προειδοποιητικά συμπτώματα, όπως αυτά της λίστας του ΦΟ παραπάνω, η εξέταση από κοντά προηγείται. Γενικές πληροφορίες για τα φάρμακα του στομάχου θα βρείτε στη σελίδα για το στομάχι και την παλινδρόμηση, και για τη διαδικασία στη σελίδα συνταγογράφηση online.
Το έγγραφο και το φαρμακείο
Αν ο γιατρός εκδώσει συνταγή, τη λαμβάνετε σε μορφή PDF με email. Το έγγραφο δεν καταχωρίζεται στην ελληνική ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Δεν πρόκειται για άυλη συνταγή και δεν λαμβάνετε κωδικό συνταγής με SMS.
Το έγγραφο το προσκομίζετε στο φαρμακείο τυπωμένο σε χαρτί. Στο φαρμακείο να έχετε μαζί σας έγγραφο ταυτότητας. Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός. Μπορεί να αρνηθεί, για παράδειγμα αν έχει θεμιτές και αιτιολογημένες αμφιβολίες για τη γνησιότητα ή το περιεχόμενο της συνταγής (ν. 4213/2013, άρθρο 10). Στην Ελλάδα η διασυνοριακή συνταγή μπορεί να εκτελεστεί το πολύ 30 ημέρες μετά την ημερομηνία της (ν. 4213/2013, άρθρο 10).
Πόσο κοστίζει;
Την αμοιβή της ιατρικής αξιολόγησης τη βλέπετε στο κουμπί αυτής της σελίδας. Η αμοιβή αφορά την ιατρική αξιολόγηση και όχι την έκδοση του εγγράφου - την απόφαση λαμβάνει ο ιατρός αφού ελέγξει το ερωτηματολόγιό σας. Εάν ο ιατρός αρνηθεί την έκδοση για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, σας επιστρέφουμε την αμοιβή στο σύνολό της. Εάν σας ζητήσει δικαιολογητικά, έχετε τουλάχιστον 7 ημέρες για να τα υποβάλετε και θα σας υπενθυμίσουμε πριν από τη λήξη της προθεσμίας. Εάν η αξιολόγηση δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, σας επιστρέφουμε επίσης ολόκληρο το ποσό.
Το φάρμακο το πληρώνετε στο φαρμακείο στο σύνολό του και δεν υποβάλλουμε αιτήματα αποζημίωσης για λογαριασμό σας.
Ποιος αξιολογεί το αίτημά σας
Το αίτημα το αξιολογεί ο Damian Wojno, γιατρός με πολωνική άδεια άσκησης επαγγέλματος, αρ. 3211301. Ο γιατρός είναι εγγεγραμμένος στην Πολωνία και δεν είναι εγγεγραμμένος σε ελληνικό Ιατρικό Σύλλογο. Η σελίδα είναι ενημερωτική και δεν υποκαθιστά τις οδηγίες του γιατρού σας ούτε το ΦΟ της συσκευασίας σας.
Χρειάζεται ιατρική συνταγή για την ομεπραζόλη;
Στους καταλόγους του ΕΟΦ για το 2026 όλοι οι κωδικοί με ομεπραζόλη ως μοναδική δραστική ουσία βρίσκονται στη λίστα ΣΥΦΑ ή στο φύλλο «ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ» της, και κανένας στις λίστες ΜΗΣΥΦΑ. Τα Losec 20 mg των 14 και των 28 καψακίων είναι στη λίστα ΣΥΦΑ. Το καθεστώς ορίζεται ανά συσκευασία· ο φαρμακοποιός μπορεί να σας πει τι ισχύει για το κουτί που κρατάτε.
Σε πόσες ημέρες δρα η ομεπραζόλη;
Η ΠΧΠ του Losec (παράγραφος 5.1) αναφέρει ότι με λήψη από το στόμα μία φορά την ημέρα το μέγιστο της δράσης επιτυγχάνεται μέσα σε 4 ημέρες θεραπείας. Δεν είναι επομένως φάρμακο για στιγμιαία ανακούφιση.
Το Losec λαμβάνεται πριν ή μετά το φαγητό;
Η ΠΧΠ συστήνει τα καψάκια το πρωί, κατά προτίμηση χωρίς φαγητό, ολόκληρα με μισό ποτήρι νερό. Το ΦΟ αναφέρει ότι μπορούν να λαμβάνονται και μαζί με τροφή. Ακολουθήστε τις οδηγίες του γιατρού σας και του ΦΟ του σκευάσματός σας.
Μπορώ να παίρνω ομεπραζόλη για πολύ καιρό;
Η μακροχρόνια αγωγή υπάρχει στις ενδείξεις, αλλά η ΠΧΠ ζητά τακτική επίβλεψη όταν η θεραπεία ξεπερνά τον 1 χρόνο. Τη διάρκεια την ορίζει ο γιατρός σας.
Επιτρέπεται η ομεπραζόλη στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό;
Σύμφωνα με την ΠΧΠ (παράγραφος 4.6) η ομεπραζόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εγκυμοσύνη και δεν φαίνεται να επηρεάζει το παιδί που θηλάζει σε θεραπευτικές δόσεις. Ενημερώστε πάντα τον γιατρό σας.
Ποια είναι η διαφορά ομεπραζόλης και εσομεπραζόλης;
Η ομεπραζόλη είναι ρακεμικό μίγμα δύο εναντιομερών, ενώ η εσομεπραζόλη είναι το S-ισομερές της. Ανήκουν στην ίδια κατηγορία, αλλά είναι διαφορετικές ουσίες με δικά τους σκευάσματα και δικές τους ΠΧΠ.
Θα εκτελέσει το φαρμακείο τη συνταγή;
Για τη χορήγηση του φαρμάκου αποφασίζει ο φαρμακοποιός. Μπορεί να αρνηθεί, για παράδειγμα αν έχει θεμιτές και αιτιολογημένες αμφιβολίες για τη γνησιότητα ή το περιεχόμενο της συνταγής (ν. 4213/2013, άρθρο 10). Στο φαρμακείο να έχετε μαζί σας έγγραφο ταυτότητας.
- EMA: Losec, διαδικασία του άρθρου 30, παράρτημα III: εναρμονισμένη ΠΧΠ και ΦΟ (2010, ελληνικά)
- EMA: Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το Losec, αποτέλεσμα διαδικασίας του άρθρου 30 (2010, ελληνικά)
- EMA: Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος Nexium Control (εσομεπραζόλη, ΠΧΠ, ελληνικά, παράγραφοι 4.4 και 5.1)
- ΕΟΦ: κατάλογος Δελτίου Τιμών (ΣΥΦΑ, ανατιμολόγηση 2026). Πηγή: ΕΟΦ
- ΕΟΦ: κατάλογος Δελτίου Τιμών (ΜΗΣΥΦΑ 2026). Πηγή: ΕΟΦ
- ν. 4213/2013, άρθρο 10: αναγνώριση συνταγών άλλου κράτους μέλους (ΦΕΚ Α 261/2013, api.et.gr)