Syntagi24

Ουρολοίμωξη: συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Η ουρολοίμωξη είναι από τις πιο συχνές λοιμώξεις στην κοινότητα και αφορά πολύ περισσότερο τις γυναίκες, για ανατομικούς λόγους. Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για κυστίτιδα, δηλαδή φλεγμονή της ουροδόχου κύστης, με τσούξιμο κατά την ούρηση και επίμονη ανάγκη για συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα. Τα ίδια όμως ενοχλήματα μπορεί να συνοδεύουν κάτι βαρύτερο, ιδίως όταν προστεθεί πυρετός ή πόνος στη μέση. Εδώ θα βρείτε τι συμβαίνει στο ουροποιητικό, ποια σημεία δεν επιτρέπουν αναμονή και τι έχει νόημα να περιμένετε από τη θεραπεία. Το κείμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση ούτε την εξέταση ούρων.

Πώς εκδηλώνεται η ουρολοίμωξη

Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο καύσος ή το τσούξιμο κατά την ούρηση. Συνήθως συνυπάρχει επιτακτική ανάγκη για ούρηση, δηλαδή η αίσθηση ότι πρέπει να πάτε στην τουαλέτα χωρίς να μπορείτε να το αναβάλετε, και συχνουρία με μικρές ποσότητες ούρων κάθε φορά. Πολλοί περιγράφουν επίσης βάρος ή πόνο χαμηλά στην κοιλιά, πάνω από την ήβη.

Τα ούρα μπορεί να είναι θολά ή να έχουν εντονότερη οσμή. Η παρουσία αίματος δεν σημαίνει αυτόματα κάτι σοβαρό, γιατί υπάρχει και η αιμορραγική κυστίτιδα, είναι όμως εύρημα που ζητά πάντα αξιολόγηση από γιατρό και όχι παρακολούθηση στο σπίτι.

Στους ηλικιωμένους η εικόνα είναι συχνά άτυπη. Αντί για τσούξιμο μπορεί να εμφανιστεί σύγχυση, απότομη αδυναμία, πτώσεις ή απώλεια όρεξης, ενώ ο πυρετός ενδέχεται να λείπει εντελώς. Σε αυτές τις ηλικίες η εκτίμηση από κοντά είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Δεν είναι κάθε ενόχληση στην ούρηση ουρολοίμωξη. Κολπικό έκκριμα, κνησμός ή βλάβες στην περιοχή των γεννητικών οργάνων στρέφουν τη σκέψη σε άλλα αίτια, τα οποία χρειάζονται εξέταση και λήψη δείγματος και όχι εμπειρική αντιμετώπιση.

Γιατί εμφανίζεται και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων τα μικρόβια προέρχονται από τη χλωρίδα του εντέρου και ανέρχονται μέσω της ουρήθρας προς την κύστη. Η γυναικεία ουρήθρα είναι πολύ πιο κοντή, και αυτή η απλή ανατομική διαφορά εξηγεί το μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς στη συχνότητα ανάμεσα στα δύο φύλα.

Ο κίνδυνος αυξάνεται με τη σεξουαλική δραστηριότητα, με νέο σύντροφο και με τη χρήση σπερματοκτόνων. Μετά την εμμηνόπαυση η μείωση των οιστρογόνων αλλάζει τη χλωρίδα του κόλπου και κάνει τις υποτροπές συχνότερες. Αν σας απασχολεί η επιλογή μεθόδου, δείτε και τη σελίδα /antisyllipsi/.

Υπάρχουν καταστάσεις που δυσκολεύουν την πλήρη κένωση της κύστης ή διευκολύνουν την εγκατάσταση μικροβίων: λιθίαση, στένωση, μόνιμος καθετήρας, καλοήθης υπερπλασία προστάτη, νευρολογικά νοσήματα και ο αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης.

Στους άνδρες η ουρολοίμωξη είναι σπάνια και σχεδόν ποτέ δεν θεωρείται απλή υπόθεση. Απαιτεί εξέταση, γιατί πίσω της βρίσκεται συχνά πρόβλημα του προστάτη ή κάποιο κώλυμα στη ροή των ούρων.

Πότε χρειάζεστε γιατρό από κοντά και χωρίς αναβολή

Πυρετός με ρίγος, πόνος στη μέση ή στην πλευρά, ναυτία και έμετος δείχνουν ότι η λοίμωξη έχει ανέβει προς τους νεφρούς. Η πυελονεφρίτιδα δεν αντιμετωπίζεται με αναμονή ούτε με ερωτηματολόγιο: χρειάζεται κλινική εξέταση και εργαστηριακό έλεγχο, χωρίς αναβολή.

Εξέταση από κοντά χρειάζονται επίσης πάντοτε η εγκυμοσύνη, τα παιδιά και οι άνδρες με συμπτώματα ουρολοίμωξης. Το ίδιο ισχύει για ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση, μόνιμο καθετήρα, γνωστή λιθίαση ή πρόσφατη επέμβαση στο ουροποιητικό.

Αν έχετε ήδη ξεκινήσει θεραπεία και τα συμπτώματα δεν υποχωρούν ή επιδεινώνονται, μην περιμένετε να ολοκληρωθεί το σχήμα για να το αναφέρετε. Η έλλειψη ανταπόκρισης είναι από μόνη της λόγος επανεκτίμησης και καλλιέργειας ούρων.

Σύγχυση, πολύ χαμηλή πίεση, ταχύπνοια, παγωμένα άκρα ή αδυναμία να σταθείτε όρθιοι είναι σημεία σοβαρής συστηματικής λοίμωξης. Σε αυτή την περίπτωση δεν αναζητείτε ραντεβού αλλά επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Ποιες εξετάσεις έχουν νόημα

Η βασική εξέταση είναι η γενική ούρων, συχνά με ταινία εμβάπτισης που ανιχνεύει λευκοκύτταρα και νιτρώδη. Δίνει μια πρώτη κατεύθυνση, δεν ταυτοποιεί όμως το μικρόβιο και δεν λέει σε τι είναι ευαίσθητο.

Η καλλιέργεια ούρων με αντιβιόγραμμα δείχνει ποιο μικρόβιο ευθύνεται και ποια φάρμακα το καλύπτουν. Έχει ιδιαίτερη αξία στις υποτροπές, στην αποτυχία της πρώτης θεραπείας, στην εγκυμοσύνη, στους άνδρες και σε όποιον έχει πάρει πρόσφατα αντιβιοτικά για άλλο λόγο.

Το δείγμα λαμβάνεται από το μέσο της ούρησης, μετά από καθαρισμό της περιοχής, και ιδανικά πριν από την πρώτη δόση αντιβιοτικού. Δείγμα που λαμβάνεται αφού έχει ξεκινήσει η αγωγή μπορεί να βγει ψευδώς αρνητικό και να στερήσει από τον γιατρό την πιο χρήσιμη πληροφορία.

Σε επαναλαμβανόμενα επεισόδια ή σε υποψία κωλύματος στη ροή των ούρων ο γιατρός μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα νεφρών και κύστης ή να σας παραπέμψει σε ουρολόγο. Πρόκειται για βήματα που απαιτούν φυσική παρουσία και δεν υποκαθίστανται από καμία γραπτή περιγραφή.

Θεραπεία: τι βοηθά και πότε χρειάζεται αντιβιοτικό

Σε υγιείς, μη έγκυες γυναίκες με ήπια κυστίτιδα ένα μέρος των επεισοδίων υποχωρεί με καλή ενυδάτωση και αναλγησία. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για όλους, και η επιλογή ανάμεσα στην παρακολούθηση και στο αντιβιοτικό είναι ιατρική απόφαση που παίρνεται μετά από εκτίμηση.

Όταν χρειάζεται αντιβιοτικό, η επιλογή εξαρτάται από τις τοπικές αντοχές, τις αλλεργίες, τη νεφρική λειτουργία, την εγκυμοσύνη και τα φάρμακα που ήδη λαμβάνετε. Για αυτόν τον λόγο δεν υπάρχει ένα αντιβιοτικό που ταιριάζει σε όλους, ούτε μια δοσολογία που να ισχύει καθολικά.

Οι κινολόνες, όπως η σιπροφλοξασίνη, δεν αποτελούν φάρμακο πρώτης επιλογής για την απλή κυστίτιδα και χρησιμοποιούνται με φειδώ λόγω των ανεπιθύμητων ενεργειών τους. Περισσότερα για τη δραστική ουσία θα βρείτε στη σελίδα /farmaka/ciprofloxacin/.

Για τον πόνο και τον πυρετό χρησιμοποιούνται συνήθως παρακεταμόλη ή μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ανάλογα με το ιστορικό και τη νεφρική λειτουργία. Δείτε τις σελίδες /farmaka/depon/ και /farmaka/algofren/, καθώς και τη γενική ενότητα /ponos/.

Μην κρατάτε υπόλοιπα αντιβιοτικών από παλιότερη συνταγή και μην παίρνετε αγωγή που γράφτηκε για άλλον. Η πρακτική αυτή τροφοδοτεί τις αντοχές και μπορεί να συγκαλύψει μια λοίμωξη που χρειαζόταν διαφορετική αντιμετώπιση. Το ζήτημα αναλύεται στο /blog/ourolimoxi-antiviotiko/.

Υποτροπές και πρόληψη

Επαρκής πρόσληψη υγρών, ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή και αποφυγή σπερματοκτόνων είναι μέτρα με λογική βάση και χωρίς κόστος. Δεν εξαφανίζουν τον κίνδυνο, μειώνουν όμως τις ευκαιρίες που δίνονται στα μικρόβια.

Μετά την εμμηνόπαυση, η τοπική ορμονική αγωγή μπορεί να συζητηθεί με τον γιατρό σας σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Πρόκειται για συνταγογραφούμενη αγωγή που προϋποθέτει εκτίμηση του ατομικού ιστορικού και δεν αποφασίζεται από τον ίδιο τον ασθενή.

Για τα συμπληρώματα με cranberry ή άλλα σκευάσματα τα δεδομένα παραμένουν αντιφατικά. Δεν αποτελούν θεραπεία ενεργού λοίμωξης και δεν αντικαθιστούν την αξιολόγηση όταν υπάρχει πυρετός ή πόνος στη μέση.

Αν έχετε πολλά επεισόδια μέσα στον χρόνο, κρατήστε αρχείο με ημερομηνίες, συμπτώματα, θεραπείες και αποτελέσματα καλλιεργειών. Είναι η πιο χρήσιμη πληροφορία που μπορείτε να δώσετε σε έναν ουρολόγο και συχνά αλλάζει το σχέδιο αντιμετώπισης.

Τι γίνεται και τι δεν γίνεται εξ αποστάσεως

Η υπηρεσία μας λειτουργεί με ιατρικό ερωτηματολόγιο που συμπληρώνετε γραπτώς και το αξιολογεί ιατρός ασύγχρονα. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, τηλεφωνική επικοινωνία ούτε ζωντανή συνομιλία με γιατρό.

Η οξεία ουρολοίμωξη δεν αξιολογείται με αυτόν τον τρόπο και δεν εκδίδουμε αντιβιοτικό με βάση ένα ερωτηματολόγιο. Χρειάζεται κλινική εξέταση και εξέταση ούρων, που γίνονται μόνο από κοντά.

Ο κατάλογός μας περιλαμβάνει τρεις υπηρεσίες: /ananeosi-syntagis/ για 23,90 €, /antisyllipsi/ για 23,90 € και /adynatisma/ για 28,90 €. Υπάρχει προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 €.

Το έγγραφο που εκδίδεται είναι διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, το οποίο αποστέλλεται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Το υπόδειγμά της ορίζεται στο παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ και η αναγνώρισή της σε άλλο κράτος μέλος στηρίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, επομένως η συνταγή δεν καταχωρείται στην άυλη συνταγογράφηση.

Στο φαρμακείο πηγαίνετε με την εκτύπωση ή με το αρχείο PDF. Την απόφαση για την εκτέλεση τη λαμβάνει ο φαρμακοποιός, ο οποίος έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Τα ναρκωτικά και οι ψυχοτρόπες ουσίες εξαιρούνται από τη διασυνοριακή συνταγή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.

Η αμοιβή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση. Επιστροφή χρημάτων γίνεται όταν ο ιατρός αρνηθεί την έκδοση για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, ενώ όταν ζητηθούν έγγραφα ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να τα προσκομίσει και, αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Την αξιολόγηση υπογράφει ο ιατρός Damian Wojno, με αριθμό άδειας PWZ 3211301. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία. Φορέας λειτουργίας είναι η MEDINOW Sp. z o.o., με έδρα στο Olsztyn της Πολωνίας.

Περνάει η ουρολοίμωξη χωρίς αντιβιοτικό;

Ένα μέρος των ήπιων επεισοδίων κυστίτιδας σε υγιείς, μη έγκυες γυναίκες υποχωρεί με ενυδάτωση και αναλγησία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αναμονή είναι ασφαλής επιλογή για όλους. Με πυρετό, πόνο στη μέση, εγκυμοσύνη ή σε άνδρα ασθενή η αναμονή δεν τίθεται καν ως ερώτημα. Την απόφαση την παίρνει γιατρός που σας έχει εξετάσει και γνωρίζει το ιστορικό σας.

Μπορώ να πάρω αντιβιοτικό από το φαρμακείο χωρίς συνταγή;

Τα αντιβιοτικά χορηγούνται με ιατρική συνταγή και ο φαρμακοποιός δεν μπορεί να τα διαθέσει χωρίς αυτήν. Ο περιορισμός δεν είναι γραφειοκρατικός: η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών αυξάνει τις αντοχές και μειώνει τις επιλογές για την επόμενη λοίμωξη. Επιπλέον, ένα αντιβιοτικό που δόθηκε χωρίς διάγνωση μπορεί να καλύψει προσωρινά τα συμπτώματα άλλης πάθησης. Αν έχετε ενοχλήματα, το σωστό βήμα είναι η εξέταση ούρων και όχι η αυτοθεραπεία.

Μπορείτε να μου γράψετε αντιβιοτικό μέσω της φόρμας;

Όχι. Η οξεία ουρολοίμωξη απαιτεί κλινική εξέταση και εργαστηριακή τεκμηρίωση, τα οποία δεν γίνονται εξ αποστάσεως. Ο κατάλογός μας περιλαμβάνει την ανανέωση συνταγής για υπάρχουσα αγωγή, την αντισύλληψη και τα φάρμακα για την απώλεια βάρους. Για ενεργό λοίμωξη απευθυνθείτε σε γιατρό από κοντά.

Πότε μιλάμε για πυελονεφρίτιδα;

Όταν στα ουρολογικά συμπτώματα προστεθούν πυρετός με ρίγος, πόνος στη μέση ή στην πλευρά, ναυτία και έμετος. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η λοίμωξη αφορά πλέον τον νεφρό και όχι μόνο την κύστη. Χρειάζεται εξέταση από κοντά χωρίς αναβολή, συχνά με αιματολογικό έλεγχο και καλλιέργεια. Σε βαριές μορφές η αντιμετώπιση γίνεται στο νοσοκομείο.

Τι είναι η ασυμπτωματική βακτηριουρία;

Είναι η παρουσία μικροβίων στα ούρα χωρίς κανένα σύμπτωμα. Στους περισσότερους ανθρώπους δεν αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά, γιατί η θεραπεία δεν προσφέρει όφελος και επιβαρύνει με αντοχές. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις, όπως η εγκυμοσύνη και ορισμένες ουρολογικές επεμβάσεις. Η διάκριση αυτή ανήκει στον γιατρό που αξιολογεί το σύνολο της εικόνας.