Euthyrox: σε τι χρησιμεύει, δοσολογία και παρενέργειες
Το Euthyrox περιέχει λεβοθυροξίνη, μια συνθετική μορφή της ορμόνης που παράγει φυσιολογικά ο θυρεοειδής αδένας. Χορηγείται κυρίως σε υποθυρεοειδισμό, δηλαδή όταν ο αδένας δεν καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού σε θυρεοειδική ορμόνη. Δεν πρόκειται για αγωγή λίγων ημερών: στις περισσότερες περιπτώσεις η θεραπεία είναι μακροχρόνια και η δόση προσαρμόζεται με βάση εργαστηριακό έλεγχο. Το φάρμακο χορηγείται με ιατρική συνταγή και τη δόση την ορίζει ο θεράπων ιατρός, όχι ο ίδιος ο ασθενής. Σε αυτή τη σελίδα εξηγούμε πώς δρα η λεβοθυροξίνη, τι μειώνει την απορρόφησή της, ποια σημάδια δείχνουν υπερβολική δόση και πώς ανανεώνεται η συνταγή μιας σταθερής αγωγής.
Τι είναι η λεβοθυροξίνη και πώς δρα
Η λεβοθυροξίνη είναι εργαστηριακά παρασκευασμένο αντίγραφο της θυροξίνης, της βασικής ορμόνης που εκκρίνει ο θυρεοειδής. Ο οργανισμός τη μετατρέπει στη δραστικότερη μορφή της στους ιστούς, οπότε η αγωγή αναπαράγει όσο γίνεται πιστότερα τη φυσιολογική λειτουργία του αδένα. Ουσιαστικά δεν προσθέτει κάτι ξένο: αναπληρώνει αυτό που λείπει.
Ο θυρεοειδής ρυθμίζει τον ρυθμό με τον οποίο δουλεύει σχεδόν κάθε σύστημα του σώματος. Όταν η ορμόνη είναι λίγη, όλα επιβραδύνονται. Γι αυτό ο υποθυρεοειδισμός εκδηλώνεται με κόπωση που δεν περνά με τον ύπνο, δυσανεξία στο κρύο, ξηρότητα δέρματος, εύθραυστα μαλλιά, δυσκοιλιότητα, αργό σφυγμό, δυσκολία συγκέντρωσης και συχνά μέτρια αύξηση βάρους.
Η αγωγή δεν θεραπεύει την αιτία της νόσου. Στις περιοχές με επάρκεια ιωδίου η συχνότερη αιτία είναι η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, δηλαδή μια χρόνια φλεγμονώδης διεργασία που μειώνει σταδιακά την παραγωγική ικανότητα του αδένα. Η λεβοθυροξίνη αναπληρώνει το έλλειμμα, επομένως στις περισσότερες περιπτώσεις λαμβάνεται για χρόνια ή και για μια ζωή.
Αν θέλετε να δείτε πρώτα τη νόσο και όχι το φάρμακο, ο οδηγός μας για τον υποθυρεοειδισμό βρίσκεται εδώ: /odigos/ypothyreoeidismos/.
Πώς καθορίζεται η δόση και γιατί δεν αλλάζει αυθαίρετα
Δεν υπάρχει ενιαία δόση λεβοθυροξίνης. Ο ιατρός την επιλέγει λαμβάνοντας υπόψη το σωματικό βάρος, την ηλικία, την καρδιαγγειακή κατάσταση, το πόση λειτουργία διατηρεί ακόμη ο αδένας, την ύπαρξη εγκυμοσύνης και άλλες αγωγές που ήδη λαμβάνετε. Για τον λόγο αυτό δεν αναφέρουμε εδώ αριθμούς σε χιλιοστόγραμμα: η δόση του γείτονα ή του συγγενή δεν λέει τίποτα για τη δική σας.
Η ρύθμιση γίνεται με μετρήσεις. Ο ιατρός ξεκινά από μια αρχική δόση και την προσαρμόζει ανάλογα με το αποτέλεσμα του εργαστηριακού ελέγχου. Ο επανέλεγχος δεν γίνεται αμέσως μετά την αλλαγή, αλλά αφού περάσουν αρκετές εβδομάδες, επειδή οι δείκτες του θυρεοειδούς χρειάζονται χρόνο για να ισορροπήσουν στο νέο επίπεδο. Μια εξέταση πολύ νωρίς οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα και σε περιττές αλλαγές.
Η λεβοθυροξίνη έχει στενό θεραπευτικό εύρος. Μικρή απόκλιση προς τα πάνω ή προς τα κάτω μπορεί να δώσει συμπτώματα. Γι αυτό δεν αυξάνετε μόνοι σας τη δόση επειδή νιώθετε ακόμη κουρασμένοι, ούτε τη μειώνετε επειδή νομίζετε ότι δεν τη χρειάζεστε πια.
Αν το φαρμακείο σας δώσει σκεύασμα άλλου παρασκευαστή, ενημερώστε τον ιατρό σας. Οι διαφορές είναι μικρές, όμως σε ένα φάρμακο με στενό περιθώριο μπορεί να έχουν σημασία και ο ιατρός ενδέχεται να ζητήσει επανέλεγχο μετά την αλλαγή.
Πώς λαμβάνεται: τροφές και φάρμακα που μειώνουν την απορρόφηση
Η λεβοθυροξίνη απορροφάται καλύτερα με άδειο στομάχι. Ο συνηθέστερος τρόπος λήψης είναι το πρωί, νηστικός, με ένα ποτήρι νερό και αρκετή ώρα πριν από το πρωινό. Ορισμένοι ασθενείς τη λαμβάνουν το βράδυ, αρκετή ώρα μετά το τελευταίο γεύμα. Και οι δύο τρόποι λειτουργούν, με έναν όρο: να είστε συνεπείς. Το ζητούμενο είναι να λαμβάνεται κάθε μέρα με τον ίδιο τρόπο, ώστε οι μετρήσεις να αντικατοπτρίζουν την πραγματική αγωγή.
Ο καφές, τα προϊόντα σόγιας και τα γεύματα πλούσια σε φυτικές ίνες μειώνουν την απορρόφηση όταν λαμβάνονται ταυτόχρονα. Δεν χρειάζεται να τα καταργήσετε, χρειάζεται να τα απομακρύνετε χρονικά από το χάπι.
Πιο σημαντικές είναι οι φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις. Τα συμπληρώματα ασβεστίου, ο σίδηρος, τα αντιόξινα που περιέχουν αλουμίνιο ή μαγνήσιο και ορισμένα φάρμακα που δεσμεύουν ουσίες στο έντερο μπορούν να δεσμεύσουν και τη λεβοθυροξίνη. Ο κανόνας είναι να λαμβάνονται με απόσταση αρκετών ωρών από αυτήν, και την απόσταση αυτή την ορίζει ο ιατρός ή ο φαρμακοποιός σας.
Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων μειώνουν την οξύτητα του στομάχου και σε ορισμένους ασθενείς επηρεάζουν την απορρόφηση. Αν λαμβάνετε παράλληλα τέτοιο φάρμακο, αναφέρετέ το: μπορεί να χρειαστεί έλεγχος. Περισσότερα για αυτή την κατηγορία: /farmaka/omeprazole/.
Αν ξεχάσετε μια δόση, μην τη διπλασιάσετε από μόνοι σας την επόμενη μέρα. Ρωτήστε τον ιατρό ή τον φαρμακοποιό σας τι να κάνετε, ειδικά αν αυτό συμβαίνει συχνά.
Παρενέργειες και σημάδια υπερβολικής δόσης
Όταν η δόση είναι σωστή, η λεβοθυροξίνη γίνεται συνήθως καλά ανεκτή, επειδή απλώς αναπληρώνει μια ορμόνη που ούτως ή άλλως παράγει το σώμα. Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες δεν είναι τοξικότητα του φαρμάκου αλλά εικόνα υπερβολικής υποκατάστασης, δηλαδή σημάδια ότι λαμβάνετε περισσότερη ορμόνη από όση χρειάζεστε.
Τέτοια σημάδια είναι το αίσθημα παλμών, ο τρόμος στα χέρια, η εφίδρωση, η δυσανεξία στη ζέστη, η αϋπνία, η ανησυχία και η νευρικότητα, η διάρροια και η απώλεια βάρους χωρίς εξήγηση. Αν εμφανιστούν, δεν σταματάτε μόνοι σας το φάρμακο: επικοινωνείτε με τον ιατρό, γιατί συνήθως χρειάζεται προσαρμογή και όχι διακοπή.
Η παρατεταμένη υπερβολική δόση δεν είναι απλώς δυσάρεστη. Συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο διαταραχών του καρδιακού ρυθμού, ιδίως κολπικής μαρμαρυγής, και με απώλεια οστικής μάζας. Ο κίνδυνος αυτός αφορά περισσότερο τους ηλικιωμένους και τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η αγωγή παρακολουθείται εργαστηριακά και δεν αφήνεται στην τύχη της.
Πόνος ή σφίξιμο στο στήθος, έντονη δύσπνοια ή επίμονο αίσθημα παλμών χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση. Το ίδιο ισχύει για σημάδια αλλεργικής αντίδρασης, όπως εξάνθημα με οίδημα προσώπου ή δυσκολία στην αναπνοή.
Ειδικές καταστάσεις: εγκυμοσύνη, μεγαλύτερη ηλικία, καρδιοπάθεια
Στην εγκυμοσύνη οι ανάγκες σε θυρεοειδική ορμόνη αυξάνονται. Η αγωγή δεν διακόπτεται: η επαρκής υποκατάσταση είναι σημαντική και για την έγκυο και για την ανάπτυξη του εμβρύου. Αν μείνετε έγκυος ή σχεδιάζετε εγκυμοσύνη, ενημερώστε τον ιατρό σας χωρίς καθυστέρηση, γιατί συνήθως χρειάζεται αναπροσαρμογή δόσης και πυκνότερος έλεγχος.
Σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο η προσέγγιση είναι πιο συντηρητική. Η απότομη αύξηση του μεταβολικού ρυθμού επιβαρύνει την καρδιά, οπότε ο ιατρός συνήθως ξεκινά χαμηλότερα και ανεβάζει τη δόση αργά, παρακολουθώντας τα συμπτώματα.
Η λεβοθυροξίνη δεν είναι φάρμακο αδυνατίσματος και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για απώλεια βάρους από άτομα με φυσιολογική λειτουργία θυρεοειδούς. Σε αυτή την περίπτωση δεν προσφέρει όφελος και εκθέτει την καρδιά και τα οστά σε πραγματικό κίνδυνο. Για τη ρύθμιση του βάρους υπάρχουν άλλες κατηγορίες φαρμάκων, εγκεκριμένες ακριβώς για αυτή την ένδειξη: /apoleia-varous-glp1/.
Ενημερώστε πάντα τον ιατρό για κάθε άλλη αγωγή που λαμβάνετε, συμπεριλαμβανομένων των συμπληρωμάτων διατροφής. Πολλές από τις αλληλεπιδράσεις της λεβοθυροξίνης προέρχονται από σκευάσματα που οι ασθενείς δεν θεωρούν καν φάρμακα.
Ανανέωση συνταγής για σταθερή αγωγή
Αν λαμβάνετε ήδη λεβοθυροξίνη σε σταθερή δόση, έχετε πρόσφατο εργαστηριακό έλεγχο και το απόθεμά σας τελειώνει, μπορείτε να ζητήσετε ανανέωση συνταγής μέσω της υπηρεσίας μας: /ananeosi-syntagis/, με κόστος 23,90 €. Υπάρχει και προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 € για την αξιολόγηση του αιτήματος.
Πώς λειτουργεί στην πράξη: συμπληρώνετε ένα ιατρικό ερωτηματολόγιο και επισυνάπτετε τα έγγραφά σας. Δεν γίνεται βιντεοκλήση, δεν γίνεται τηλεφωνική συνομιλία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο. Ο ιατρός αξιολογεί το αίτημα ασύγχρονα, με βάση όσα δηλώνετε, και αν χρειαστεί σας ζητά επιπλέον στοιχεία.
Τι λαμβάνετε: μια διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, στο email σας. Το περιεχόμενό της ακολουθεί το Παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ και η αναγνώρισή της σε άλλο κράτος μέλος στηρίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ούτε στην άυλη συνταγογράφηση. Πηγαίνετε στο φαρμακείο με το εκτυπωμένο έγγραφο ή με το αρχείο.
Τι δεν μπορούμε να υποσχεθούμε: την εκτέλεση. Ο φαρμακοποιός αποφασίζει αν θα χορηγήσει το φάρμακο και έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Επιπλέον, από τη διασυνοριακή συνταγή εξαιρούνται τα ναρκωτικά και οι ψυχοτρόπες ουσίες, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.
Η χρέωση αφορά την ιατρική αξιολόγηση. Επιστροφή χρημάτων γίνεται όταν ο ιατρός αρνηθεί να εκδώσει τη συνταγή για ιατρικούς ή νομικούς λόγους. Έχετε τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσετε την τεκμηρίωση που σας ζήτησε ο ιατρός· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό.
Συντάκτης και ιατρική αναθεώρηση
Το κείμενο συντάχθηκε από τη συντακτική ομάδα της MEDINOW Sp. z o.o. και ελέγχθηκε ιατρικά από τον lek. Damian Wojno, ιατρό εγγεγραμμένο στην Πολωνία, με αριθμό άδειας άσκησης επαγγέλματος PWZ 3211301.
Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία, από Περιφερειακό Ιατρικό Σύλλογο της Πολωνίας.
Πάροχος της υπηρεσίας: MEDINOW Sp. z o.o., Aleja Marszalka Jozefa Pilsudskiego 36/108, 10-450 Olsztyn, Πολωνία, NIP 7394034704, KRS 0001242750.
Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξέταση από ιατρό ούτε τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας.
Χρειάζεται συνταγή το Euthyrox;
Ναι. Η λεβοθυροξίνη χορηγείται με ιατρική συνταγή και δεν διατίθεται ελεύθερα. Ο λόγος είναι πρακτικός: η δόση εξατομικεύεται και ρυθμίζεται με εργαστηριακό έλεγχο, ενώ η υπερβολική δόση έχει πραγματικές συνέπειες στην καρδιά και στα οστά. Για τον ίδιο λόγο η αγωγή δεν ξεκινά ποτέ με βάση μόνο τα συμπτώματα.
Σε πόσο καιρό φαίνεται το αποτέλεσμα;
Η λεβοθυροξίνη δεν δρα σαν παυσίπονο και δεν αλλάζει την κατάσταση μέσα σε μία ημέρα. Οι θυρεοειδικές ορμόνες χρειάζονται χρόνο για να φτάσουν σε σταθερά επίπεδα, οπότε η βελτίωση των συμπτωμάτων είναι σταδιακή και συχνά την αντιλαμβάνεται κανείς αναδρομικά. Γι αυτό και ο εργαστηριακός επανέλεγχος προγραμματίζεται μετά από αρκετές εβδομάδες και όχι νωρίτερα.
Επιτρέπεται το αλκοόλ;
Δεν υπάρχει κλασική, άμεση αλληλεπίδραση ανάμεσα στο αλκοόλ και τη λεβοθυροξίνη, όπως συμβαίνει με κάποια άλλα φάρμακα. Η μέτρια κατανάλωση συνήθως δεν δημιουργεί ιδιαίτερο ζήτημα για την ίδια την αγωγή. Παρ όλα αυτά, το αλκοόλ επηρεάζει τον ύπνο, την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό, δηλαδή ακριβώς τα σημεία που παρακολουθείτε ούτως ή άλλως. Συζητήστε το με τον ιατρό σας αν λαμβάνετε και άλλα φάρμακα.
Μπορώ να σταματήσω μόνος μου το φάρμακο αν νιώθω καλά;
Όχι. Το ότι νιώθετε καλά σημαίνει συνήθως ότι η υποκατάσταση δουλεύει, όχι ότι έπαψε να χρειάζεται. Ο υποθυρεοειδισμός στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μόνιμη κατάσταση και η διακοπή οδηγεί σε σταδιακή επιστροφή των συμπτωμάτων. Κάθε αλλαγή ή διακοπή αποφασίζεται από τον ιατρό, με βάση την κλινική εικόνα και τις εξετάσεις.
Πώς ανανεώνω τη συνταγή αν βρίσκομαι εκτός της χώρας όπου ξεκίνησα τη θεραπεία;
Η αγωγή δεν πρέπει να διακόπτεται επειδή αλλάξατε χώρα διαμονής. Μια συνταγή που εκδόθηκε σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να αναγνωριστεί βάσει του άρθρου 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ, εφόσον περιέχει τα στοιχεία που ορίζει η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ. Την τελική απόφαση για τη χορήγηση την παίρνει ο φαρμακοποιός. Περισσότερα εδώ: /blog/farmaka-sto-exoteriko/ και /blog/diasynoriaki-syntagi/.